تبليغات دستگاه‌هاي لرزاننده‌اي که براي تناسب اندام استفاده مي‌شود، چقدر واقعي است؟
با شروع سفر انسان به فضا در قرن بيستم، دانشمندان متوجه شدند تراکم استخوان فضانوردان در فضا به‌طور واضحي کمتر مي‌شود. درمان با لرزش روشي بود که براي بازگرداندن تراکم استخوان آنها در راه بازگشت به زمين به‌کار گرفته شد. از اين‌جا بود که محققان به فکر افتادند از اين روش براي درمان پوکي استخوان سالمندان استفاده کنند.
تحقيقات بيشتر در اين زمينه نشان داد که ارتعاش مي‌تواند با ايجاد يک کشش رفلکسي در عضله، انقباض مداومي ايجاد کند. متخصصان شوروي سابق، از اين اصل براي بالا بردن قدرت عضلات در ورزشکاران استفاده کردند تا اين‌که در 1970 دانشمندان روسي دريافتند که اين ارتعاش مي‌تواند قدرت و انعطاف‌پذيري عضله را زياد کرده و زمان بهبود درد پس از نرمش را کم کند.
سپس محققان غربي وارد گود شدند و از اين وسيله براي ورزش، بازتواني و کاهش درد استفاده کردند. اين قصه ادامه يافت تا امروز که انواع مختلفي از دستگاه‌هاي لرزاننده ساخته شده که عمدتاً براي تناسب اندام و تقويت عضلات به‌کار مي‌روند و تبليغاتشان را در خيلي جاها مي‌توان ديد. اما آيا اين وسايل واقعاً تأثيري در تناسب اندام دارند؟
امروزه استفاده از دستگاه براي لاغر شدن، رواج بيشتري در جامعه پيدا کرده است. ورزشگاه‌ها هم براي جلب نظر مردم سعي مي‌کنند روز به روز در تهيه وسايل جديد با هم رقابت کنند. شما طرفدار کدام‌يک از دستگاه‌هاي تناسب اندام هستيد؟ تردميل؟ دوچرخه؟ يا اين‌که ترجيح مي‌دهيد از دستگاه لرزاننده استفاده کنيد که جديدترين مدل آن به‌تازگي شهرت زيادي در کشورهاي غربي برهم زده است؟!
متأسفانه در عمل، هيچ معيار صحيحي براي استفاده از اين وسايل و کاربرد آن براي افراد مختلف وجود ندارد و اگر هم دارد، در مراکز ورزشي اجرا نمي‌شود.
اگرچه مربيان در سالن‌هاي ورزشي حضور دارند و در مورد تعداد حرکات و کاربرد آن براي تناسب اندام راهنمايي لازم را ارائه مي‌دهند، اما معمولاً کارشناسي وجود ندارد که با توجه به وضعيت جسمي و سوابق بيماري‌هاي شما، در انتخاب دستگاه مناسب و بي‌خطر براي سلامت‌تان، شما را راهنمايي کند.
شماري از محققان، مي‌گويند هنوز اطلاعات دانشمندان در زمينه اثار لرزش با شدت‌هاي مختلف روي بدن انسان فاقد عمق کافي است و براي استفاده از اين شيوه بايد تامل کرد.
در نهايت اين خود شما هستيد که بايد انتخاب کنيد براي لاغر شدن از کدام وسيله استفاده کنيد. پس بهتر است درباره جديدترين دستگاه لرزاننده که موجب شگفتي خيلي از کاربران شده است، چيزهايي بدانيد.

دستگاه جديد چه مي‌کند؟

دستگاه جديدي که در آمريکا معرفي شده، صفحه‌اي مانند اسکيت برد (skateboard) است که در هر ثانيه، 20 تا 50 بار در سه جهت مي‌لرزد و بدن فردي را که روي آن ايستاده است، به اين ترتيب مي‌لرزاند.
شرکت سازنده اين دستگاه مي‌گويد اين لرزش عملکرد ريه‌ها و پاها را بهتر مي‌کند، ماهيچه مي‌سازد، قابليت انعطاف و قدرت بدن را بيشتر مي‌کند، درد و اضطراب را کاهش مي‌دهد و روند پوکي استخوان را متوقف و فعاليت استخوان‌سازي را تشديد مي‌کند.
با اين حال عده‌اي از محققان از خطرات احتمالي اين دستگاه، از کمردرد گرفته تا تخريب غضروف‌ها، خبر مي‌دهند و حتي معتقدند لرزش‌هاي شديد مي‌تواند به مغز هم آسيب برساند. اين گروه از محققان مي‌گويند علم هنوز آن‌قدر در اين‌باره بررسي نکرده که در مورد عواقب درازمدت استفاده از اين دستگاه نظر بدهد.
با وجود اين نگراني‌ها، سازمان فضايي آمريکا(ناسا) استفاده از دستگاه لرزاننده را به عنوان ابزاري براي کاستن از آتروفي ماهيچه و از بين رفتن سلول هاي استخواني در سفرهاي طولاني فضانوردان در حالت بي‌وزني، مورد بررسي قرار داد و متوجه شد استفاده از صفحه لرزان، باعث تشديد فعاليت ماهيچه‌ها مي‌شود، اما در اين مورد که آيا اين کار مي‌تواند باعث دويدن سريع تر يا پرش‌هاي بلندتر در ورزشکاران شود، تحقيقي صورت نگرفت.
اين دستگاه مانند ورزش‌هاي هوازي (آئروبيک) عمل نمي‌کند، بلکه سيستم آن بيشتر مانند يک وزنه‌برداري بدون بلند کردن وزنه است.
عوارض اين دستگاه ها شامل کمردرد، آسيب به غضروف‌ها، تاري ديد، کاهش قدرت شنوايي و حتي آسيب مغزي است.

طراحي مشتري‌پسند!

سازندگان اين دستگاه، علاوه بر مدل‌هايي که در سالن‌هاي ورزشي به‌کار مي‌رود، مدل‌هايي را هم براي استفاده در منزل طراحي کرده‌اند. البته با قيمت بالاي آن (از 3 هزار تا 10 هزار دلار) هرکسي از پس تهيه‌اش برنمي‌آيد.
نکته ديگر اين است که کساني که از سر و صدا خوششان نمي‌آيد بهتر است براي خريد اين دستگاه عجله نکنند، چون موتور اين دستگاه صداي همهمه خفيفي ايجاد مي‌کند که ممکن است به تناسب اندامش هم نيارزد، ضمن اين‌که کلي پول بايد در گوشه خانه بخوابد.
جالب اين‌جاست که مربيان تناسب اندام هم طرفدار اين دستگاه‌ها هستند، چون احتمالاً زودتر مي‌توانند از شر شاگردان تنبل خود خلاص شوند و پول بيشتري هم گيرشان مي‌آيد!

فروشندگان ادعا مي‌کنند!

بعضي از فروشندگان اين دستگاه ادعا مي‌کنند که اين وسيله مي‌تواند علاوه بر افزايش قدرت بدني و بهبود خواب، باعث از بين رفتن دردهاي افراد شده و مشکل بي‌اختياري ادرار آنها را هم حل کند.
البته محققان معتقدند نبايد تمام ادعاهاي فروشندگان را به‌راحتي باور کرد، چون بيشتر اين تبليغات، تنها بازارگرمي بوده و الزاماً حقيقت ندارد. اين محققان بر اين باورند که لرزش‌هاي شديد و پر نوسان در درازمدت مي‌تواند خطرناک باشد، زيرا اين لرزش‌ها مي‌توانند در سراسر بدن موج‌هاي شديد ايجاد کنند.
حتي سازندگان اين دستگاه هم توصيه مي‌کنند که روزانه حداکثر 30 دقيقه از اين دستگاه استفاده شود، چون استفاده بيش از حد، برخلاف استاندارد صنعتي تعيين شده در مورد ايمني لرزه‌ها در محل کار ست. اين در حالي است که اداره ايمني و سلامت در محل کار، براي تجهيزات تناسب اندام يا ? fitness? سطح ايمني تعيين نمي‌کند.
سازندگان اين دستگاه ها مي‌گويند:" زنان باردار، افراد دچار انفصال شبکيه (جداشدگي لايه‌هاي داخلي شبکيه از لايه رنگدانه)، لخته‌خون، تومور استخوان و برخي ديگر از مشکلات پزشکي، نبايد از دستگاه‌هاي لرزاننده جديد استفاده کنند."همچنين توصيه مي‌کنند که روزانه حداکثر 30 دقيقه از اين دستگاه ها استفاده شود.
به اعتقاد کلينتون روبين، استاد مهندسي زيست پزشکي (بيومديکال) در دانشگاه ايالتي نيويورک دستگاه‌هاي لرزاننده ديگري که در بازار هستند و تأييد اداره غذا و دارو (FDA) آمريکا را گرفته‌اند لرزش‌هاي بسيار خفيف‌تري ايجاد مي‌کنند. اما ميزان لرزش دستگاه‌هاي جديد (20 تا 50 بار در ثانيه)، در حدي است که مي‌تواند باعث کمردرد، آسيب به غضروف‌ها، تاري ديد، کاهش قدرت شنوايي و حتي آسيب مغزي شود. او به عنوان يک دانشمند، نگران آن است که مردم بر پايه معرفي نادرست و غير علمي يک دستگاه از آن استفاده کنند، بدون آنکه از خطرات احتمالي آن آگاه باشند.
به هر حال، اگر با همه اين توضيحات هنوز تکليف را متوجه نشده ايد، بايد گفت فقط خود شما مي‌توانيد مراقب سلامت‌تان باشيد! فراموش نکنيد حتي در دسترس‌ترين دارو- مانند آسپرين- هم براي همه مناسب نيست!

< قبلی		بعدی >